🟢 اندیکاسیونها (موارد مصرف در اورژانس)
✅ برادیکاردی علامتدار (ناشی از سکته قلبی، داروها، شوک و غیره)
✅ مسمومیت با ارگانوفسفره (آفتکشها، گازهای عصبی – سارین، VX)
✅ پریمدیکیشن قبل از بیهوشی برای کاهش ترشحات و جلوگیری از برادیکاردی حین جراحی
✅ میدریاز (گشاد کردن مردمک) برای معاینات چشمی و درمان التهاب عنبیه
| موارد مصرف | دوز اولیه | دوز نگه دارنده | نکات |
| برادیکاردی علامتدار (ACLS) | 0.5mg هر 3 تا 5 دقیقه IV | حداکثر: 3mg | در موارد مسمومیت با بتابلوکر یا بلوک AV ممکن است دوز بیشتری نیاز باشد |
| مسمومیت با ارگانوفسفره و گازهای عصبی | 1-2mg هر 5 تا 15 دقیقه IV | نگهدارنده: 10٪ از کل دوز اولیه در ساعت | در مسمومیت شدید، دوز میتواند تا ۲۰-۳۰ میلیگرم در ساعت افزایش یابد. |
| پریمدیکیشن قبل از بیهوشی | 0.5mg یکبار قبل از عمل IV | ———- | رای کاهش ترشحات و جلوگیری از برادیکاردی حین جراحی |
| مصرف چشمی (قطره چشمی ۱٪ | قطره در چشم آسیبدیده هر 8 تا 12 ساعت | ———– | برای معاینه ته چشم و درمان التهاب عنبیه |
عوارض شایع:
⚠️ خشکی دهان و کاهش ترشحات
⚠️ تاری دید و افزایش فشار داخل چشم
⚠️ یبوست و احتباس ادرار
⚠️ تاکیکاردی (افزایش ضربان قلب)
🚨 عوارض مهم و خطرناک:
🚨 آتروپین توکسیدروم (Toxidrome – سندرم آنتیکولینرژیک):
علائم:
🔹 افزایش دمای بدن (“Hot as a hare”)
🔹 خشکی شدید پوست و مخاط (“Dry as a bone”)
🔹 قرمزی شدید پوست (“Red as a beet”)
🔹 اتساع مردمک (“Blind as a bat”)
🔹 گیجی و توهم (“Mad as a hatter”)
🔹 احتباس ادرار و یبوست (“Full as a flask”)
🔹 افزایش ریسک تشنج و هذیان
✅ مکانیسم اثر:
آتروپین یک آنتاگونیست رقابتی گیرندههای موسکارینی است که باعث مهار اثر استیلکولین در سیستم پاراسمپاتیک میشود. اثرات آن شامل:
✔️ افزایش ضربان قلب (مهار واگال)
✔️ کاهش ترشحات بزاقی، اشکی، برونشی و معدهای
✔️ شل کردن عضلات صاف گوارشی و ادراری
✔️ گشاد کردن مردمک (میدریاز) و فلج تطابق چشم
✔️ مهار تعریق (افزایش دمای بدن در دوزهای بالا)