🟢 اندیکاسیونها (موارد مصرف)
✅ شوک کاردیوژنیک (Cardiogenic Shock)
✅ شوک سپتیک مقاوم به نوراپینفرین (Septic Shock)
✅ افت فشار خون شدید (Hypotension) مقاوم به مایعات و سایر وازوپرسورها
✅ نارسایی احتقانی قلبی (CHF) با افت شدید برونده قلبی
مکانیسم اثر:
🔹 اثر وابسته به دوز:
1️⃣ دوز پایین (1-5 میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه) → اثر کلیوی و احشایی
تحریک گیرندههای D1 دوپامینرژیک در کلیه، مغز، روده و قلب
گشاد شدن عروق کلیوی، مغزی و احشایی → افزایش خونرسانی به کلیه و افزایش میزان ادرار
کاهش مقاومت عروق محیطی (بدون تأثیر قابلتوجه بر فشار خون)
🔸 نکته مهم: دوز پایین دوپامین مدتها برای محافظت از کلیه در بیماران مبتلا به شوک سپتیک و نارسایی کلیه استفاده میشد، اما مطالعات جدید نشان دادهاند که این اثر همیشه قابلاعتماد نیست و کاربرد آن بحثبرانگیز است.
2️⃣ دوز متوسط (5-10 میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه) → اثر قلبی (اینوتروپ مثبت)
تحریک گیرندههای بتا-1 آدرنرژیک در قلب
افزایش انقباض قلب (افزایش قدرت پمپاژ خون)
افزایش ضربان قلب و برونده قلبی (Cardiac Output)
مقدار کمی افزایش فشار خون
🔸 کاربرد: در بیماران با نارسایی قلبی، افت برونده قلبی یا شوک کاردیوژنیک
3️⃣ دوز بالا (10-20 میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه) → اثر وازوپرسوری (افزایش فشار خون)
تحریک گیرندههای آلفا-1 آدرنرژیک در عروق محیطی
انقباض عروق محیطی → افزایش مقاومت عروق و افزایش فشار خون
در دوزهای بالاتر، کاهش خونرسانی به اندامهای محیطی (احتمال ایسکمی اندامها)
🔸 کاربرد: در بیمارانی که به وازوپرسورهای دیگر مانند نوراپینفرین پاسخ نمیدهند.
🚨عوارض شایع:
⚠️ تاکیکاردی و آریتمی قلبی
⚠️ افزایش فشار خون
⚠️ تهوع و استفراغ
⚠️ ایسکمی اندامها (بهخصوص در دوزهای بالا)
🚨 نکروز بافتی در صورت نشت دارو (Extravasation) → نیاز به تزریق فنتولامین (Phentolamine) برای جلوگیری از نکروز
🚨 آریتمیهای بطنی و فیبریلاسیون دهلیزی
🚨 افزایش شدید فشار خون → خطر خونریزی مغزی
🚨 کاهش خونرسانی به اندامها در دوزهای بالا → خطر ایسکمی و گانگرن